Wieża Bismarcka

Budynki z historią
Typography

Wieże Bismarcka (niem. Bismarckturm) to powstałe w latach 1869 - 1934 proste budowle w kształcie wieży lub kolumny, sławiące kanclerza Ottona von Bismarcka i wyrażające niemiecką dumę narodową. Jedna z nich do dziś pozostaje charakterystycznym elementem krajobrazu Ostródy.



Z około 240 wież powstałych na całym świecie, zbudowanych przez niemieckie społeczności, około 50 jest wynikiem oficjalnego konkursu na projekt takiej budowli, ogłoszonego pod koniec XIX wieku przez Niemiecki Związek Studentów. W założeniu, konkurs miał skodyfikować i możliwie zunifikować projektowanie wież, nadając im symboliczny, prosty i masywny charakter.

W roku 1899 konkurs na projekt wieży Bismarcka wygrał drezdeński architekt Wilhelm Kreis pracą pt. Zmierzch Bogów. W jego projekcie, nieczęsto realizowanym w praktyce, wieża ma wielostopniową podstawę, cztery kolumny i nadbudowę w postaci misy ogniowej. Kilka razy w ciągu roku na wieżach rozpalany był ogień ku czci „żelaznego kanclerza”. Uroczystości takie obchodzono w rocznicę urodzin i śmierci patrona, oraz inne święta, np. przesilenie letnie. Zwyczaj ten przetrwał w Niemczech w stanie szczątkowym do dnia dzisiejszego.



Na terenie Polski znajduje się 17 z prawdopodobnych 40 wież Bismarcka (nie sposób czasami dotrzeć do dokumentów potwierdzających, że dana wieża była z założenia "wieżą Bismarcka"). Po wojnie wiele wież zniszczono jako symbole niemieckiego nacjonalizmu. W związku z odnowieniem pomnika Bismarcka w Nakomiadach, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa wypowiedziała się przeciwko upamiętnieniu niemieckiego kanclerza.

Powstanie ostródzkiej wieży tak opisuje Janusz B. Kozłowski w książce „Dawna Ostróda. Obrazy z życia wschodniopruskiego miasta”: W bezpośrednim sąsiedztwie stadionu górowała nad okolicą 21-metrowa wieża Bismarcka. Wzniesiono ją według projektu Gruhla w latach 1901-1902, uroczyście oddano do użytku l kwietnia 1902 r., w 87 urodziny kanclerza Bismarcka. Była pierwszą tego typu budowlą w Prusach Wschodnich. Głównym wykonawcą była firma Carla Podolla. W miedzianej misie, dziele wspomnianego już zakładu Pulsa, w dzień urodzin „żelaznego kanclerza” rozpalano ogień. W latach późniejszych rozpalano go również w noc świętojańską. Wieżę zmodernizowano w latach dwudziestych według planów zasłużonego dla Ostródy architekta, urzędnika ówczesnego Wydziału Budownictwa, Otto Fessera.

Według niektórych relacji w 1932 r., pod wieżą odbył się wiec, podczas którego do głosowania na NSDAP namawiał ówczesnych ostródzian Adolf Hitler. Podobno przybył on do Prus Wschodnich samolotem, i być może była to jedna z pierwszych kampanii wyborczych, w której wykorzystano ten środek lokomocji.

zgoda
Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Możesz samodzielnie decydować o tym czy, jakie i przez jakie witryny pliki cookie mogą być zamieszczana na Twoim urządzeniu. Przeczytaj: jak wyłączyć pliki cookie. Szczgółowe informacje na temat wykorzystania plików cookie znajdziesz w Polityce Cookie.